Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΗΜΙΣΕΛΗΝΟΥ


Η ημισέληνος στις σημαίες.
Οι Τούρκοι και τα άλλα Μωαμεθανικά κράτη σφετερίστηκαν τα σύμβολα τους, την ημισέληνο και το άστρο, από τους πολιτισμούς που αναπτύχθηκαν στην Μεσόγειο.
 










Ελεφάντινη λαβή μαχαιριού από το Τζεμπέλ ελ Αράκ. 3200π.χ. Στις άκρες των κονταριών των ομάδων που πολεμούν βλέπουμε την γνωστή ημισέληνο.
Κουντουρρού του 1200π.χ. Εδώ  βλέπουμε την Μεγάλη τριάδα της Μεσοποταμίας, Μαρντούκ (ήλιος), Σιν και Ιστάρ.
Χιτιττικό ανάγλυφο του 1000π.χ. Η τριαδική θεότητα, ήλιος. σελήνη, άστρο, έχουν ενοποιηθεί στο σύμβολο που βλέπουμε.
 




Χρυσό Μυκηναϊκό δακτυλίδι με τον ήλιο και την σελήνη. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθήνας.
6ος αιώνας π.χ. Μεταπόντιο κάτω Ιταλίας Το σύμβολο αυτό το συναντάμε αργότερα σε οικόσημα.
Νόμισμα της Ρώμη του 215 π.χ. Πάνω στην ημισέληνο έχει τον ήλιο και δύο οκτάκτινα άστρα.
 


 
 

 

Νόμισμα του Σεκία 104 π.χ. στην Ισπανία. Η ημισέληνος περιέχει πεντάκτινο άστρο.
Νόμισμα του Μιθριδάτη του 6ου Βασιλέα του Πόντου 120-63 π.χ. O πήγασος αργότερα αντικαθίσταται από ελάφι.
Κάτω από τον ήλιο με μορφή ανθρώπου, την σελήνη και την Αφροδίτη (άστρο) παριστάνεται η νίκη ή Κυβέλη και οι ιερείς της. 2ος αιώνας π.χ. από τον ναό της Αϊ Χανούμ στην Βακτρία
 
 
 

 

Βαλίλειο της Καπαδοκίας 11-42 πχ.
Νόμισμα Θράκης Βυζαντίου 1ου αιώνα π.χ.
Το λάβαρο του Αδριανού 117-138μ.χ.
 


 


Νόμισμα του 96 π.χ. Χαρακτηριστική εικόνα των Διοσκούρων με τα άλογα τους, τα αστέρια πάνω από τα καπέλα τους, και η αδελφή τους Ελένη σαν σελήνη ανάμεσα τους.
Ο ιερός Άπις ανάμεσα στα κέρατα του έχει τον ήλιο, αργότερα τον βλέπουμε να έχει την σελήνη ή ένα άστρο ή δύο άστρα που συμβολίζουν τους Διόσκουρους.
Νόμισμα της Diva Faustina συζύγου του Μάρκου Αυρηλίου (161-180). Η ημισέληνος και το άστρο, περιβάλλεται από άστρα. Το ίδιο παρατηρείται σε Βυζαντινό νόμισμα, όπως στην ασπίδα  του Αγίου Γεωργίου,  σε εικόνα του 13ου αιώνα.
 










Νόμισμα του Ακουίλιου του 65π.χ. Έδώ  η ημισέληνος περιβάλλεται από τέσσερα άστρα. Έχει γίνει ερώτημα αν το σύμβολο του Βυζαντίου ήταν η ημισέληνος με τα τέσσερα άστρα.
Νόμισμα του Σεπτίμιους Σεβήρου 193 μ.χ. Και πάλι η ημισέληνος με τα τέσσερα άστρα μας προβληματίζει.
Τετράδραχμο από το Βασίλειο Ελυμές των Πάρθων του 105-228 μ.χ.
 
 




 



Οι Διόσκουροι με άστρο στα κεφάλια τους και η ημισέληνος που συμβολίζει την αδελφή τους Ελένη. Δακτυλιόλιθος του 1ου μ.χ. αιώνα.
Νόμισμα της εποχής του Καρακάλλα 198-217 μ.χ. στην Τραϊνάπολη της Θράκης. Εδώ η  ημισέληνος είναι ανεστραμμένη.
Νόμισμα του Χοσρόη του 2ου 599-628 μ.χ. O μονάρχης θεωρείται ημίθεος, όπως μαρτυρά το στέμμα, συμβολικό του θεού που λάτρευαν οι στρατιώτες, του Βερεθράγκα και του ήλιου με την σελήνη.
 















 

Στον πίνακα της ναυμαχίας του Ναβαρίνου στις 7-10-1571 βλέπουμε το πλήθος των συμβόλων της εποχής.
Στην μεγέθυνση μέρους του πίνακα παρατηρούμε τα Μωαμεθανικά σύμβολα της εποχής.
Στην μεγέθυνση μέρους του πίνακα παρατηρούμε τα Μωαμεθανικά σύμβολα της εποχής.
 





















 

Σε αυτή την μικρογραφία του 11ου αιώνα που παριστάνει μάχη των Σταυροφόρων με τους Μωαμεθανούς παρατηρούμε τα σύμβολα που χρησιμοποιούσαν και την ημισέληνο που φαίνεται ότι ήταν σε χρήση τότε.
Νόμισμα του Αλέξιου του 1ου 1081-1118 στο  Βυζάντιο. Εδώ ο σταυρός έχει πάρει την θέση της ημισελήνου.
Στο Ναό του Ευαγγελισμού (1485) στο Κρεμλίνο της Μόσχας οι σταυροί όπως στο νόμισμα του Αλεξίου εδράζονται μέσα στην ημισέληνο.
 
 

 




 
Έμβλημα και σφραγίδα της ηγεμονίας της Βλαχίας πριν το 19ο αιώνα ήταν ο αετός με σταυρό στο ράμφος με τον ήλιο και την ημισέληνο.
Ρωσική του 15ου αιώνα παρουσιάζεται από τον Whitney Smith [Flags Through the Ages and Across the World, McGraw-Hill, 1975]
Οικόσημα από διάφορες περιοχές της Γαλλίας του 13ου αιώνα.
 
  Η ημισέληνος στην αρχαία Ελλάδα. Στην αρχαία Ελλάδα η ημισέληνος είναι σύμβολο θεοτήτων της νύχτας, όπως της Αρτέμιδος και της θεάς Εκάτης. Σε Μυκηναϊκό δακτυλίδι παρατηρήθηκε ο ήλιος και η Σελήνη. Το αρχαιότερο Ελληνικό νόμισμα είναι το νόμισμα του Μεταποντίου της κάτω Ιταλίας του 6ου αιώνα π.χ. Το σύμβολο βρίσκεται σε νομίσματα της Κρητικής Κυδωνίας (200-60 π.χ.), σε χρυσό πλακίδιο του Παντικάπιου του Ευξείνου Πόντου, στην Λευκάδα το 168 π.χ.
Το 339 π.χ. η πόλη του Βυζαντίου πολιορκήθηκε από τον Φίλιππο Β΄ της Μακεδονίας. Την νύχτα της αποφασιστικής επίθεσης, λίγο πριν μπει στην πόλη, φάνηκε η σελήνη και άρχισαν να φωνάζουν τα σκυλιά. Αυτό διήγειρε την προσοχή των φυλάκων που αντιλήφθηκαν την επίθεση και έτσι σώθηκε η πόλη. Έκτοτε από ευγνωμοσύνη ίδρυσαν άγαλμα στην θεά Εκάτη την δαδοφόρο και καθιέρωσαν την ημισέληνο έμβλημα της πόλης. Στο Βυζάντιο και την περιοχή του Βυζαντίου κυκλοφόρησαν νομίσματα με την ημισέληνο και το άστρο.
Τα δύο άστρα που εμφανίζονταν στους ναυτικούς τις ασέληνες νύχτες ταυτίστηκαν με τους Διόσκουρους, φυσικό ήταν η αδελφή τους Ελένη να ταυτιστεί με την σελήνη. Σε ανάγλυφα, σε δακτυλιόλιθους, σε νομίσματα μεταξύ των Διοσκούρων δεν απεικονίζεται η Ελένη, αλλά η ημισέληνος, σε άλλες περιπτώσεις η ημισέληνος περικλείει το οκτάκτινο άστρο. Σε ανάγλυφα του Μουσείου της Τεγέας, της Ελληνιστικής εποχής, πάνω από τους Διόσκουρους υπάρχει ημισέληνος με άστρο ή με ήλιο. Οι Διόσκουροι φέρουν το γνωστό καπέλο τους, ένα άστρο επάνω και την ημισέληνο ανάμεσα με ή χωρίς το άστρο. Στην Μικρασιατική  Σαγαλασσό της Πισιδίας υπήρχε ιερό των Διοσκούρων που απεικονίζεται στα νομίσματα της πόλεως, πάνω στο βωμό υπάρχει άστρο ή ημισέληνος με άστρο. Επίσης σε νομίσματα της εποχής της Τρανκυλλίνας το 241-44 βρίσκουμε το άστρο ή την ημισέληνο με το άστρο, όπως και σε νομίσματα του Σεπτιμίου Σεβήρου το 193-210 μ.χ. Τα νομίσματα με την ημισέληνο και άστρο, είναι νομίσματα των Μικρασιατικών και Αιγυπτιακών πόλεων κυρίως κατά τους Ρωμαϊκούς χρόνους.
Το 330 μ.χ. το Βυζάντιο γίνεται πρωτεύουσα του Ρωμαϊκού κράτους και ονομάζεται Κωνσταντινούπολη. Ο σταυρός αρχίζει να υποκαθιστά βαθμιαία τα άλλα σύμβολα. Τον 11ο αιώνα βρίσκουμε τον σταυρό μέσα στην ημισέληνο με αστέρια γύρω του. Τότε περίπου ο λαός βλέποντας αυτά τα σύμβολα στα νομίσματα,  δημιούργησε τον όρο "ηλιοσελινάτα νομίσματα" Το ίδιο σύμβολο παρατηρούμε στη ασπίδα του αγίου Γεωργίου, στην κόχη του νάρθηκα της Παναγίας της  Ασίνου, στην Κύπρο, του 1333 μ.χ.
Βιβλιογραφία: "Η Ελληνική ημισέληνος"  Του Μουτσόπουλου και Δημητροκάλη.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου