Έχουμε ή όχι τη δυνατότητα αποπληρωμής του δανείου;

Παρά το γεγονός ότι κυκλοφόρησε εδώ και μέρες το μνημόνιο, η συμφωνία δηλαδή που θα διέπει το δάνειο το οποίο θα πάρουμε από τον Μηχανισμό Στήριξης, ύψους δέκα δισεκατομμυρίων ευρώ, δεν έχουμε γίνει καθόλου σοφοί, ως προς τη δυνατότητά μας να αποπληρώσουμε αυτό το δάνειο. Εκείνο που γνωρίζουμε είναι πόσα θα καλούμαστε να δίνουμε κάθε χρόνο -εκτός φυσικά απ’ όσα δώσαμε μέχρι τώρα, με το κούρεμα των καταθέσεων και τον μηδενισμό των μετοχών των δύο μεγάλων τραπεζών.
Εκείνο που δεν γνωρίζουμε είναι πόσα εισοδήματα εκτιμάται ότι θα πρέπει να έχουμε ως κράτος κάθε χρόνο μέχρι το 2018, ώστε να κριθεί ότι είμαστε ικανοί να αποπληρώσουμε το δάνειο. Σε αντίθετη περίπτωση, θα πρέπει να θεωρείται σίγουρο πως θα κληθούμε να βγάλουμε και άλλα λεφτά από την τσέπη, η οποία είναι, ήδη, αδειανή.

Κομπόδεμα

Ο αριθμός αυτός (κατ’ ακρίβειαν έξι αριθμοί), το Ακαθάριστο, δηλαδή, Εγχώριο Προϊόν κάθε χρονιάς (μέχρι το 2018), είναι το νούμερο που θα καθορίζει την πορεία της οικονομίας μας γενικά, και του οικογενειακού προϋπολογισμού μας ειδικότερα. Μ’ ένα, ήδη, σκληρό, όμως, μνημόνιο, είναι αμφίβολο αν θα υπάρξει ικανό Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν, «παραγωγή» με άλλα λόγια, «εισοδήματα της οικονομίας», δηλαδή, τόσα, που να δίνουν τη δυνατότητα ανάσας για παρακάτω: Όχι μόνο να σταθούμε και να ξεκινήσουμε, αλλά και να παράγουμε πολύ περισσότερα απ’ όσα χρειαζόμαστε, να φτιάχνουμε δηλαδή κομπόδεμα, πριν προλάβουν να μας ρίξουν για δεύτερη ή και τρίτη φορά.
Αυτά τα νούμερα δεν φαίνονται στο μνημόνιο. Αναφέρεται, απλώς, ότι οι στόχοι για να σταθεροποιηθεί η οικονομία και να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων, των πολιτών και των ξένων επενδυτών σε σχέση με τις οικονομικές προοπτικές της Κύπρου, πρέπει, μεταξύ άλλων, να είναι:

* Να συνεχισθεί η διαδικασία της δημοσιονομικής εξυγίανσης με στόχο την επίτευξη πλεονάσματος 3% επί του ΑΕΠ το 2017 και 4% το 2018, μια δυναμική η οποία θα πρέπει να διατηρηθεί τουλάχιστον στα ίδια επίπεδα και για τις επόμενες χρονιές.
* Να διορθωθεί το δημοσιονομικό έλλειμμα το συντομότερο δυνατόν.

Για να υπολογίσει, όμως, κανείς τι σημαίνει σε αριθμούς το 3% και το 4%, πρέπει να γνωρίζει πόσο έχει εκτιμηθεί ότι θα είναι το ΑΕΠ της Κύπρου για κάθε χρονιά για την οποία έγιναν οι υπολογισμοί. Μόνον έτσι θα μπορούν οι ειδήμονες, αλλά και οι απλοί πολίτες, να αντιληφθούν το μέγεθος της συνεισφοράς μας στην «παραγωγή» αυτού του αριθμού. Άλλο είναι να γνωρίζεις ότι για να επιτύχεις πλεόνασμα 3% πρέπει -και κυρίως έχεις και τη δυνατότητα- να δουλέψεις για να μαζέψεις ένα δισεκατομμύριο, κι άλλο αν αυτός ο αριθμός είναι δέκα δισεκατομμύρια.

Σαν παραμύθι

Στην κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε σήμερα, φυσικά, και το ένα δισεκατομμύριο είναι άπιαστο, ακούγεται σαν… παραμύθι. Ο ίδιος ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος δήλωσε προχθές ότι για φέτος η ύφεση εκτιμάται ότι θα φτάσει κοντά στο 13%. Δεν θα ανέμενε κανείς κάτι λιγότερο, δοσμένου του πρόσφατου σοκ του κουρέματος των καταθέσεων στην αρχή της χρονιάς, ενός κουρέματος που μας έκοψε τα πόδια και έβαλε φρένο σε όλα: Στην επιχειρηματική δραστηριότητα, στην παραγωγή υπηρεσιών, στην κατανάλωση, στην εμπιστοσύνη στην κυπριακή οικονομία και, κυρίως, στις δραστηριότητες του τραπεζικού τομέα που «γλείφει» τις πληγές του, γυρεύοντας αποκούμπι σε συναλλαγματικούς περιορισμούς μπας και συμμαζέψει τα ασυμμάζευτα.

Χωρίς, λοιπόν, να γνωρίζουμε πόσα θα πρέπει να παράγουμε κάθε χρόνο για να ικανοποιούμε και τις ανάγκες μας, αλλά και τους δανειστές μας (οι οποίοι θα ελέγχουν κάθε μήνα αν τηρούμε όλα όσα τους υποσχεθήκαμε ότι θα κάνουμε), δεν είναι δυνατόν να υπολογίσουμε αν θα τα καταφέρουμε να την βγάλουμε καθαρή με ένα μνημόνιο, ή αν θα πρέπει να ετοιμαζόμαστε για περισσότερα. Μέχρι και πέντε λένε κάποιοι που είναι σε θέση να γνωρίζουν. Πράγμα που σημαίνει περισσότερη λιτότητα. Κι όταν αυτή δεν πάει άλλο, κουρέματα και αλλού. Παραδείγματος χάριν, του δημόσιου χρέους.

Άγνωστοι, ακόμα, και στους βουλευτές

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΑ η ερώτηση που τίθεται είναι η εξής: Γιατί δεν ρωτήσατε να μάθετε τους έξι αριθμούς; Η απάντηση είναι, επίσης, φυσιολογική. Ρωτήσαμε. Κατ’ ακρίβειαν γονατίσαμε στα τηλέφωνα, ρωτώντας τους αρμοδίους να μας πουν τι να περιμένουμε. Οι αρμοδιότεροι δεν απάντησαν. Ήταν πολύ απασχολημένοι. Όσοι απάντησαν, δεν γνώριζαν. Ένας είπε πως οι αριθμοί υπάρχουν, αλλά δεν θα ανακοινωθούν παρά μόνον όταν υπογραφεί το μνημόνιο. Οι έξι αριθμοί είναι άγνωστοι ακόμα και στους βουλευτές. Απευθυνθήκαμε και σε αυτούς. Θεώρησαν ζωτικής σημασίας την ερώτηση, δεν γνώριζαν όμως την απάντηση. Αναμένουμε, λοιπόν, από τους αντιπροσώπους μας στη Βουλή να υποβάλουν αυτό το απλό ερώτημα στον Υπουργό Οικονομικών, ο οποίος θα πάει αύριο στην Επιτροπή Οικονομικών για να τους ενημερώσει για το μνημόνιο. Ο Υπουργός οφείλει να γνωρίζει την απάντηση.